YAZƏM
14 artists
Əsərləri bir nəslin vizual etirafına çevrilmiş müasir müəlliflər
Şuşa
O formalar arasındakı qırılmaları yazır. Onun obrazları varlıq deyil — haldır. Əliyev reallıqla simvolik olanın sərhədinin ağrıya çevrildiyi yerdə işləyir. Onun rəsmi bir hekayə deyil — izdir. Azad olmağa çalışaraq insan olaraq qalmağın izidir. Onun fiqurları — artıq dözə bilməyən bir bədənə yığılmış daxili “mən”in qırıntılarıdır. Quşlar, maskalar, hibrid varlıqlar — fantaziya deyil, sıxışdırılmışın vizual dilidir. O, dünyanı çəkmir — bu dünyanın içindən necə kəsdiyini göstərir. Əsərlərindəki rəng əhvalı çatdırmır — narahat edir, silkələyir, ifşa edir. Xətt — hisslərin ağırlığı altında dağılmağa məhkum formanı saxlamaq cəhdidir. Sayyar cavab axtarmır. O, şəxsi ilə ictimai arasında yaranmış çatlağı qeydə alır. Bədənlə rol arasında. Olmaq istədiyinlə, olmağa icazə verilən arasında. Və məhz bu çatda — YAZƏM doğulur.
Baki
Rəssam-şairdir. Onun əsərləri — sanki fırçayla yox, daxili titrəyişlə çəkilmiş ruhun incə, titrəyən konstruksiyalarıdır. Qalib hisslərin yarımçıq tonları ilə işləyir, hər rəngin bir duyğuya, hər obrazın — sözsüz xatirəyə çevrildiyi bir dünya yaradır. O, gur mövzulardan qaçır, lakin onun səssizliyində qışqırıqdan daha çox ağrı və həqiqət var. Onun sənəti bəyanat deyil — silinməyən iz buraxan toxunuşdur.
Sumqayıt
Fəlsəfi və simvolik düşüncəyə sahib rəssamdır. Onun rəsmi — həmişə bir qarşıdurmadır: forma ilə xaos, bədən ilə sistem, ənənə ilə şəxsi üsyan arasında. Tahiri-nin əsərləri tez-tez ironikdir, lakin bu ironiyanın arxasında tamaaşaçıya və mədəniyyət stereotiplərinə yönəlmiş dərin bir çağırış dayanır. O, illüziyaları dağıdır. Onun hər bir əsəri — forma sadəliyinin mənanın ağırlığı ilə toqquşduğu intellektual bir tələsidir. O, məsəllə və absurdlun, miflə və avtobioqrafik obrazın sərhədində işləyir — təhrik etməkdən, dağıtmaqdan və gülməkdən çəkinmir. Tahiri — kökə baxmaqdan qorxmayan rəssamdır. Hətta o kökdə korroziya, qorxu və gərginlik olsa belə. Onun sənətində dogmalar yoxdur. Yalnız bir axtarış var — süjetli, narahatedici və amansızcasına dürüst.
O, iqtisadiyyatı yad bir kostyum kimi çıxarıb atdı. Və mənfəəti izah etməyə ehtiyac olmayan emalatxana sükutunu seçdi — orada sadəcə işığı duymaq kifayətdir. Rəqəmlərin artıq xilas etmədiyi, formulların quşlara, heyvanlara, yuxulara və kətandakı barmaq izlərinə çevrildiyi yerdə. Akademiyanı bitirdi, amma məktəbə yox — özünə sadiq qaldı. Onun əsərləri üslub deyil — həyatın sıxılmış halıdır: pıçıltıdan qışqırıqa qədər. O, duyğu ilə çəkir, dərisi ilə — bəzən isə dırnaqları ilə. O, dərinlikdən qorxmayanlardandır. Özündən qorxmayanlardandır. O — zahiri haqqında deyil. O — içəridə ağrıyan, amma deyilə bilən şey haqqındadır.
Travma, yaddaş və qadının daxili gücü mövzusu ilə işləyən rəssamdır. Onun vizual dili bəzək və ağrı arasında gərgin bir kontrast üzərində qurulub. Ramina qrafikanı, rəsm əsərlərini və özünəməxsus simvolikasını birləşdirərək dərin psixoloji portretlər yaradır. Onun hər bir işi — fiqurun poza vermədiyi, danışdığı daxili bir monoloqdur. O, üzü yox, yaşantını təsvir edir; pozu yox, yalnız boya ilə ifadə oluna biləcək, sıxılmış xatirə topasını. Onun sənətində teatr yoxdur. Yalnız qırılma həddində dürüstlük var. Bu rəsmdir ki, izah etmir — dərinin altında iz buraxır.
Rəssam və vizual obraz dizayneridir. Onun əsərləri yuxu ilə reallıq, təxrib və metafizika arasında tarazlıq qurur. O, arxetiplərlə, travma ilə və qadın obrazı vasitəsilə cəmiyyətin aynası kimi işləyir. Babazadənin vizual dili — narahatedici, doyumlu və dəqiqdir. Onun hər bir əsəri — emosiyaların obrazlara çevrildiyi bir yuxu parçası kimidir. O, təsvir etmir — kodlaşdırır. Fiqur, rəng, perspektiv — qorxunu, meydan oxunuşunu və daxili kövrəkliyi oxumağa imkan verən simvollara çevrilir. Babazadə ziddiyyətlərdən qorxmur — onları öz vizual həqiqətinin bir hissəsinə çevirir. Və hətta tabloları estetik görünsə belə — yenə də narahatlıq yaradır. Çünki bu səssizliyin içində cavab vermək istəmədiyin bir sual yaşayır.
Roza sənətə bulağa yaxınlaşan kimi gəldi — tələsmədən, minnətdarlıqla, içinə yönəlməklə. O, keçmişi inkar etmədi — onu yenidən dərk etdi. İqtisadiyyatı arxada qoydu, amma əsas olanı özü ilə apardı: struktur hissini. Sadəcə hesablamanı intuisiya ilə əvəzlədi. Onun emalatxanasında harmoniya nəfəs alır. Torpaqdan, yuxudan, otlardan, buludlardan boy verən formalar. Roza rəsmləri çəkmir — onları becərir. Onun hər əsəri bağça kimidir: vəhşi, səmimi, diri. O eşidir necə boya kətana yatır, necə parçalar susur, necə kölgə baxır. Rozanın əsərləri nə etirazdır, nə də etiraf. Bu əsərlər xatırladır: sənət sakit ola bilər. Qışqırmaq yerinə — kök sala bilər. Qayğıda. Ritualda. Qadında. O, bir məkan yaradır. Orada qalmaq olar. Orada özün olmaq — ağrıtmaz.
Gənc rəssamdır, bədənlilik, sıxışdırılmış arzular, ağrı və azadlıq jestləri ilə işləyir. Onun əsərlərində insan fiquru tez-tez deformasiya olunub — bu, daxili konfliktin vizual təzahürüdür. Onun dünyasında “Göy quş” utopiya deyil — deyilməmiş qalan hər şeyin simvoludur. O, insanın özü olmağa icazə verilmədiyi yoxluğu çəkir. Hər poza — qışqırıqla səssizlik arasında bir kompromis kimidir. Onun obrazları qaçmağa çalışmır — onlar uçuşun mümkünsüzlüyünü artıq qəbul ediblər. Və bu da onların jestlərini daha faciəvi edir. Onun rənglərində təsəlli yoxdur. Rəng — arzunun boğulduğu bir mühitə çevrilir. Göy quş içəridə oturub — özünü sındırmadan azad edə bilməyəcəyin şeyin simvolu kimi. İlluziyalardan imtina — onun sənətindəki əsas dürüstlükdür. O, ümid vermir. O, tamaaşaçıya üz çevirməyə alışdığımız şeyi təqdim edir: o anı ki, azadlıq artıq çox təhlükəli olur.
