YAZƏM
Əsərləri bir nəslin vizual etirafına çevrilmiş müasir müəlliflər
Baki
Roza sənətə bulağa yaxınlaşan kimi gəldi — tələsmədən, minnətdarlıqla, içinə yönəlməklə. O, keçmişi inkar etmədi — onu yenidən dərk etdi. İqtisadiyyatı arxada qoydu, amma əsas olanı özü ilə apardı: struktur hissini. Sadəcə hesablamanı intuisiya ilə əvəzlədi. Onun emalatxanasında harmoniya nəfəs alır. Torpaqdan, yuxudan, otlardan, buludlardan boy verən formalar. Roza rəsmləri çəkmir — onları becərir. Onun hər əsəri bağça kimidir: vəhşi, səmimi, diri. O eşidir necə boya kətana yatır, necə parçalar susur, necə kölgə baxır. Rozanın əsərləri nə etirazdır, nə də etiraf. Bu əsərlər xatırladır: sənət sakit ola bilər. Qışqırmaq yerinə — kök sala bilər. Qayğıda. Ritualda. Qadında. O, bir məkan yaradır. Orada qalmaq olar. Orada özün olmaq — ağrıtmaz.
O, iqtisadiyyatı yad bir kostyum kimi çıxarıb atdı. Və mənfəəti izah etməyə ehtiyac olmayan emalatxana sükutunu seçdi — orada sadəcə işığı duymaq kifayətdir. Rəqəmlərin artıq xilas etmədiyi, formulların quşlara, heyvanlara, yuxulara və kətandakı barmaq izlərinə çevrildiyi yerdə. Akademiyanı bitirdi, amma məktəbə yox — özünə sadiq qaldı. Onun əsərləri üslub deyil — həyatın sıxılmış halıdır: pıçıltıdan qışqırıqa qədər. O, duyğu ilə çəkir, dərisi ilə — bəzən isə dırnaqları ilə. O, dərinlikdən qorxmayanlardandır. Özündən qorxmayanlardandır. O — zahiri haqqında deyil. O — içəridə ağrıyan, amma deyilə bilən şey haqqındadır.
Onun rəsmi xaos və nəzarət arasında gərgin tarazlıq üzərində qurulub. Əsərlərində — daxili vəziyyətin arxitekturası var: tutmayan divarlar və heç kimin baxmadığı pəncərələr. O, boşluğu, səssizliyi və forma ilə yoxa çıxma arasındakı qeyri-müəyyən sərhədləri araşdırır. Quliyev təsvir etmir — o, keçici, kövrək, narahatedici bir hissi qeydə alır. Onun rəsmi — yox olanı saxlamağa cəhdir.
Rəssam-şairdir. Onun əsərləri — sanki fırçayla yox, daxili titrəyişlə çəkilmiş ruhun incə, titrəyən konstruksiyalarıdır. Qalib hisslərin yarımçıq tonları ilə işləyir, hər rəngin bir duyğuya, hər obrazın — sözsüz xatirəyə çevrildiyi bir dünya yaradır. O, gur mövzulardan qaçır, lakin onun səssizliyində qışqırıqdan daha çox ağrı və həqiqət var. Onun sənəti bəyanat deyil — silinməyən iz buraxan toxunuşdur.
Fırçayla yox — yaddaşla rəsm çəkən rəssamdır. Nazim Yunis — Bakının sükutdakı səsini eşidən nadir insanlardandır. Onun rəsmində göz qamaşdırmayan, isidən bir işıq var. İronik, incə, isti — sanki zamanın əlindən tutub onun portretini çəkir. O, sözsüz danışır — pauzaya çevrilmiş bir obraz vasitəsilə. Müdrik. Təsiredici. Həqiqi bir pauza.
Mistifikator rəssam, şaman kodunun daşıyıcısıdır. O, arxetiplərlə, qədim simvollarla, qəhrəmanlarla və totemlərlə işləyir. Karaxa sadəcə rəssam deyil — vizual nağılçıdır, fiquru tilsimə, obrazı rituallara çevirən bir hekayəçidir. O, sağaltmır — köhnə yaraları açır və onlara baxır. Onun rəsm əsərləri — rasional düşüncəyə bir çağırışdır. O, yuxu ilə reallığın, transla mifin qovuşduğu yerdə işləyir. Onun qəhrəmanları sadəcə obraz deyil — aləmlər arasında vasitəçilərdir: şüuraltı ilə görünən, bədənlə ruh arasında. O, formayla yox — enerjiylə işləyir. Onun rəngləri ildırımqabağı dərinin titrəməsi kimi dalğalanır. O, qaranlıqdan qorxmur — onu ram edir. Çünki bilir: hər maskanın arxasında bir üz, və hər bir simvolun arxasında — şəxsi bir həqiqət dayanır.
Gənc rəssamdır, bədənlilik, sıxışdırılmış arzular, ağrı və azadlıq jestləri ilə işləyir. Onun əsərlərində insan fiquru tez-tez deformasiya olunub — bu, daxili konfliktin vizual təzahürüdür. Onun dünyasında “Göy quş” utopiya deyil — deyilməmiş qalan hər şeyin simvoludur. O, insanın özü olmağa icazə verilmədiyi yoxluğu çəkir. Hər poza — qışqırıqla səssizlik arasında bir kompromis kimidir. Onun obrazları qaçmağa çalışmır — onlar uçuşun mümkünsüzlüyünü artıq qəbul ediblər. Və bu da onların jestlərini daha faciəvi edir. Onun rənglərində təsəlli yoxdur. Rəng — arzunun boğulduğu bir mühitə çevrilir. Göy quş içəridə oturub — özünü sındırmadan azad edə bilməyəcəyin şeyin simvolu kimi. İlluziyalardan imtina — onun sənətindəki əsas dürüstlükdür. O, ümid vermir. O, tamaaşaçıya üz çevirməyə alışdığımız şeyi təqdim edir: o anı ki, azadlıq artıq çox təhlükəli olur.
Travma, yaddaş və qadının daxili gücü mövzusu ilə işləyən rəssamdır. Onun vizual dili bəzək və ağrı arasında gərgin bir kontrast üzərində qurulub. Ramina qrafikanı, rəsm əsərlərini və özünəməxsus simvolikasını birləşdirərək dərin psixoloji portretlər yaradır. Onun hər bir işi — fiqurun poza vermədiyi, danışdığı daxili bir monoloqdur. O, üzü yox, yaşantını təsvir edir; pozu yox, yalnız boya ilə ifadə oluna biləcək, sıxılmış xatirə topasını. Onun sənətində teatr yoxdur. Yalnız qırılma həddində dürüstlük var. Bu rəsmdir ki, izah etmir — dərinin altında iz buraxır.
9 / 14 göstərilir
